Nếu bạn chỉ rảnh xem bóng đá vào giờ nghỉ trưa hoặc tối muộn sau khi tan làm, chắc hẳn từng có lúc nghe bình luận viên nói một tràng mà không biết họ đang ám chỉ điều gì. Mẹo nhỏ là đừng học thuộc cả danh sách dài. Hãy đi theo bốn bước dưới đây, mỗi bước mất vài phút, và bạn sẽ theo kịp phần lớn những gì được nhắc trên sóng.
Bước 1: Nắm các vòng đấu trước tiên
Việc đầu tiên nên làm là hiểu một giải đấu được chia thành những chặng nào, vì đó là thứ xuất hiện nhiều nhất trên lịch thi đấu. Bạn có thể đối chiếu ngay với trang lịch thi đấu để thấy các cái tên này trong thực tế.
- Vòng 1/16: vòng loại trực tiếp có 32 đội tham gia.
- Vòng 1/8: vòng loại trực tiếp có 16 đội.
- Tứ kết: chặng chọn ra bốn đội đi tiếp vào bán kết.
- Bán kết: hai đội đối đầu để giành suất vào trận cuối cùng.
- Chung kết: trận quyết định chủ nhân của giải.
Ngoài ra, trận giao hữu là loại trận giao lưu, học hỏi hoặc làm thiện nguyện, không mang yếu tố thành tích. Còn derby là cuộc chạm trán giữa hai đối thủ cùng một khu vực, thường được người hâm mộ chờ đợi hơn hẳn các trận thường.
Bước 2: Làm quen vị trí và đội hình
Sau khi biết trận nào đang diễn ra, bạn cần hình dung ai đứng ở đâu. Đội hình là sơ đồ vị trí của các cầu thủ trên sân, và bình luận viên hay nhắc đến nó ngay trước giờ bóng lăn.
Các vị trí thường nghe nhất
Hậu vệ là những người chơi phía trước thủ môn và phía sau hàng tiền vệ. Trung phong là cầu thủ chơi cao nhất, nhiệm vụ chính là ghi bàn. Ở giữa là tiền vệ, và tiếng Anh chia nhỏ thành tiền vệ tấn công (attacking midfielder), tiền vệ trung tâm (centre midfielder) và tiền vệ phòng ngự (defensive midfielder).
Những người không đá chính
Cầu thủ dự bị là người chưa được ra sân từ đầu, ngồi ở khu vực ghế dự bị (bench) cùng huấn luyện viên. Đội trưởng là người chỉ huy đội trên sân cỏ. Huấn luyện viên là người điều hành đội tuyển hoặc câu lạc bộ trong thời gian hợp đồng. Khi nghe cụm “cầu thủ nhập tịch”, hãy hiểu đó là cầu thủ nước ngoài đã chính thức nhận quốc tịch của quốc gia tổ chức giải.
Bước 3: Hiểu các tình huống luật hay gây thắc mắc
Đây là bước nhiều người mới vướng nhất, nhưng thực ra chỉ cần nhớ vài khái niệm. Việt vị xảy ra khi một cầu thủ nhận bóng lúc đang đứng ở vị trí thấp hơn hậu vệ cuối cùng của đối phương, không tính thủ môn. Tiếng Anh gọi là offside, còn “offside position” là tư thế việt vị.
Về các quả đá phạt, hãy phân biệt hai loại. Với phạt gián tiếp, bóng phải chạm thêm một cầu thủ khác thì bàn thắng, nếu có, mới được công nhận. Với ném biên, bóng được ném bằng tay từ đường biên dọc để bắt đầu lại trận khi bóng đã lăn ra ngoài. Nếu cầu thủ đưa bóng vào lưới nhà thì đó là phản lưới nhà.
Một điểm hay gây nhầm là thời gian. Phần bù giờ cuối mỗi hiệp gọi là adding time hoặc additional time, còn injury time là phần cộng thêm do có cầu thủ bị thương. Khi hai đội hoà nhau ở trận cần phân thắng bại, người ta nhắc đến hiệp phụ và đá luân lưu 11 mét. Bạn có thể theo dõi diễn biến thực tế ở mục trực tiếp để gắn từng khái niệm vào tình huống cụ thể.
Bước 4: Gom nhóm từ tiếng Anh theo chủ đề
Thay vì nhớ theo thứ tự chữ cái, hãy gom từ tiếng Anh thành vài nhóm nhỏ. Cách này dễ nhớ hơn nhiều khi bạn chỉ có mười lăm phút nghỉ trưa.
Nhóm bàn thắng và thành tích
| Thuật ngữ | Ý nghĩa |
|---|---|
| Hat trick | Một cầu thủ ghi ba bàn trong một trận |
| Equalizer | Bàn thắng đưa tỉ số về cân bằng |
| Scorer | Cầu thủ ghi bàn |
| Scoreboard | Bảng tỉ số |
| Goal difference | Hiệu số bàn thắng thua, tiêu chí đánh giá thành tích đội |
| Head-to-Head | Xếp hạng theo kết quả đối đầu |
Hai khái niệm cuối đặc biệt hữu ích khi bạn mở bảng xếp hạng và thấy hai đội bằng điểm nhau.
Nhóm khu vực trên sân
Goal line là đường biên ngang kết thúc sân, sideline là đường dọc hai bên. Goalpost là cột khung thành. Center spot là điểm giữa sân nơi đá giao bóng, center circle là vòng tròn trung tâm, còn corner arc là vòng cung nhỏ ở bốn góc sân. Kick-off là quả giao bóng, dùng khi bắt đầu trận hoặc bắt đầu lại sau một bàn thắng.
Giải thưởng và danh hiệu cần biết
Cuối cùng là mấy cái tên bạn sẽ gặp trong các bản tin cuối mùa. Chiếc giày vàng dành cho cầu thủ ghi nhiều bàn nhất giải, găng tay vàng trao cho thủ môn cứu thua thành công nhiều lần, còn quả bóng vàng là giải cá nhân cho cầu thủ xuất sắc trong năm. Cú ăn ba là khi một đội giành ba danh hiệu trong cùng mùa giải. Bạn có thể xem thêm các bản tin liên quan trong chuyên mục tin bóng đá.
Mẹo ôn nhanh trong giờ nghỉ
Mỗi ngày chỉ cần chọn ba từ, ghi vào ghi chú điện thoại rồi thử nhận ra chúng khi xem trận buổi tối. Sau hai tuần bạn đã có khoảng bốn mươi từ, đủ để hiểu hầu hết lời bình. Nếu có thời gian, hãy xem lại các trận trong mục highlights và dừng lại ở những pha có từ lạ để đối chiếu.
Điều quan trọng là học qua tình huống thật chứ không học khô khan. Một khi đã gắn được từ với hình ảnh trên màn hình, bạn sẽ khó quên hơn nhiều so với đọc danh sách.
Tổng hợp từ các nguồn tham khảo về bóng đá.
Bình luận